Robotik cerrahi, tıp alanında gelişmekte olan yeni ve ileri bir teknolojidir. Robotik cerrahi kısaca, bilgisayar destekli bir cerrahi sistem kullanılarak ameliyatın gerçekleştirilmesi demektir. Bu işlem genel anestezi altında yapıldığı için hasta işlem sırasında herhangi bir ağrı ya da rahatsızlık hissetmez.
Bu cerrahi sistem temel olarak 3 parçadan oluşmaktadır. Bunlar: cerrah konsolu, robotik ünite ve hasta başı ünitesidir.
Ameliyatı gerçekleştirecek cerrah, cerrah konsolu adı verilen üniteye oturarak buradaki dijital kolları yönlendirir ve ameliyatı yönetir. Cerrah konsolunun yüksek çözünürlüklü görüntüleme sistemi, cerraha üç boyutlu ve net bir ameliyat alanı görüntüsü sunar.
Cerrah, robot kollarını bu ünitetede yer alan özel tasarlanmış bölümlere parmaklarını yerleştirerek ve hassas el hareketleri vasıtasıyla kontrol eder.
Hasta başında yer alan robotik ünite ise konsoldaki cerrah ile koordineli bir şekilde çalışır. Hasta başı ünitesinde yüksek çözünürlüklü görüntü sağlayan yardımcı bir monitör yer alır. Ameliyat ekibi, operasyon görüntüsünü buradan takip ederek konsoldaki cerraha yardımcı olur.
Ameliyatın başlangıcında, mikro enstrümanların vücut içine yerleştirilebilmesi için cilde küçük kesiler açılır ve buralara trokar adı verilen ince çalışma kanalları yerleştirilir. Ardından bu kanalların içine ameliyatın türüne uygun robot enstrümanları dahil edilir.
Robotun kollarına bağlı olan bu enstrümanlar, cerrahın konsoldaki el ve parmak hareketlerini eş zamanlı olarak birebir taklit eder. Sistem, hareket kabiliyeti sayesinde cerraha 7 eksende hareket özgürlüğü sağlar. Enstrüman uçları, insan bileğinin fizyolojik sınırlarını aşacak şekilde kendi etrafında 540 dereceye kadar dönüş yaparak derin ve dar alanlarda hassas cerrahi operasyonların yapılmasına imkan tanır.
Üroloji Pratiğinde Yapılmakta Olan Robotik Ameliyatlar Nelerdir?
Üroloji pratiğinde robotik cerrahi, hem yetişkin hem de çocuk hasta gruplarında çeşitli hastalıkların tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır:
1. Grup Ameliyatlar: Yetişkinlerde gerçekleştirilen prostat, mesane, böbrek ve böbrek üstü bezlerinin tümör operasyonları ile rekonstrüksiyon (yeniden şekillendirme) ameliyatlarıdır.
2. Grup Ameliyatlar: Çocuk ürolojisi ameliyatlarıdır. İdrar torbasından (mesane) idrar kanalına (üreter) doğru olan idrar kaçağının (vezikoüreteral reflü) düzeltilmesi, mesane ile üreter arasındaki bileşkenin (üreterovezikal) veya böbrek ile üreter arasındaki bileşkenin (üreteropelvik) darlıklarının giderilmesi ve mesane büyütme (ogmentasyon) operasyonlarında bu yöntemden başarıyla faydalanılmaktadır.
Robotik Cerrahi Çocuklarda Ne Zaman Uygulanmaya Başlamıştır?
Çocuklarda gerçekleştirilen ilk robotik ürolojik ameliyat 2002 yılında tıp literatürüne girmiştir. O günden bu yana çocuklarda piyeloplasti, nefrektomi, heminefrektomi, üreteral reimplantasyon ve ogmentasyon gibi birçok ürolojik girişimin bu yöntemle güvenle uygulanabilmesi, pediatrik ürolojide robotik yaklaşımların kullanımını ve popülaritesini artırmıştır.
Çocuklarda Robotik Ürolojik Ameliyatlar Nasıl Uygulanır?
Çocuklarda yapılan robotik ürolojik ameliyatlar ileri düzey teknolojik altyapı ve bu alanda spesifik uzmanlık gerektirmektedir. Güncel tıp literatüründe tanımlanan pediatrik robotik üroloji ameliyatları, uygun endikasyon varlığında çocuk hastaların anatomik yapılarına uygun mikro enstrümanlar kullanılarak gerçekleştirilir. Bilimsel veriler ve klinik tecrübeler, robotik yöntemle yapılan operasyonların, açık cerrahi tekniklere kıyasla çocuklarda daha küçük yara izi, daha az cerrahi travma, daha hızlı doku iyileşmesi ve günlük yaşama daha kısa sürede dönüş gibi avantajlar sunabildiğini göstermektedir.